فاوانيوز:  مقاله

چکيده: فعاليت گردشگري امروزه به عنوان يکي از مهمترين و پوياترين فعاليت¬ها در جهان مطرح ا...">
هاست
هاستینگ میزبانی وب
پشتیبانی آنلاین


اخبار پویاسازان فناوری اطلاعات
راه اندازي سرويس هاست حرفه اي لينوکس
تخفيف ويژه عيد تا عيد
معرفي سه پسوند جديد ثبت دامين
استخدام برنامه نويس و طراح رابط کاربري وب
تخفيف ويژه عيد سعيد فطر
تخفيف ويژه نيمه شعبان
تغيير پيش کد استان اصفهان و شماره تلفن هاي شرکت
50 پسوند جديد ثبت دامين ( دامنه )
عمليات نگهداري ديتاسنتر ايران
نحوه پاسخگويي در تعطيلات نوروز
تخفيف نوروز
نظرسنجي
پویاسازان فناوری اطلاعات
دامین و هاستینگ پویاسازان هاست و میزبانی وب
دامین بین المللی دامنه ملی
domain,pouyasazan,register,پویاسازان,میزبانی,میزبان,فضا,هاست,هاستینگ,دامنه,دامین,دومین

تبيين رابطه توسعه گردشگري الکترونيک و رشد اقتصادي شهرهاي ساحلي شمال ايران

فاوانيوز:  مقاله

چکيده: فعاليت گردشگري امروزه به عنوان يکي از مهمترين و پوياترين فعاليت¬ها در جهان مطرح است، به طوري که شمار گردشگران خارجي و داخلي و ميزان درآمدزايي آن در سطح جهاني پيوسته رو به افزايش است. بسياري از کشورها به صورت فزاينده¬اي به اين حقيقت واقفند که براي بهبود وضعيت اقتصادي خود بايد ابتکار عمل به خرج دهند و درصدد يافتن راه¬هاي تازه¬اي برآيند. يکي از اين روش¬ها که طي دو دهه اخير اهميت فراواني پيدا کرده و توجه اکثر کشورهاي جهان را به خود جلب کرده است، گردشگري الکترونيک (e- Tourism) است. از اين رو با توجه به اهميت اين موضوع و تأثير به سزاي آن در رشد اقتصادي کشورها، مقاله حاضر به بررسي تأثير توسعه گردشگري الکترونيک بر رشد اقتصادي شهرهاي ساحلي شمال ايران مي¬پردازد. در اين مقاله پس از نگارش مقدمه، مفهوم گردشگري و گردشگري مجازي ، به تاريخچه کاربرد فن¬آوري اطلاعات در صنعت گردشگري اشاره شده است، سپس مزايا و چالش¬هاي گردشگري مجازي بيان شده و راه¬هاي توسعه گردشگري الکترونيک به تفصيل شرح داده شده است. رشد اقتصادي و اثر گردشگري الکترونيک بر آن و رابطه اين دو متغير به صورت شماتيک و مدل مفهومي به همراه راهکارهاي مناسب براي تحقق اين امر در انتهاي مقاله ارائه شده است.

مقدمه
گردشگري امروزه به عنوان يکي از مهمترين و پوياترين فعاليت¬ها در جهان مطرح است، به طوري که شمار گردشگران خارجي و داخلي و ميزان درآمدزايي آن در سطح جهاني پيوسته افزايش است. امروزه توسعه گردشگري در تمامي عرصه¬ها، چه در سطح ملي و منطقه¬اي و چه در سطح بين¬المللي مورد توجه برنامه¬ريزان دولتي و شرکت¬هاي خصوصي قرار گرفته است. طي شصت سال اخير، گردشگري از رشد پيوسته¬اي برخوردار بوده، به طوري¬که به يکي از بخش¬هاي اقتصادي با رشد بالا در جهان تبديل شده است. گردشگري بين المللي با رشد سالانه 5/6 درصد، از 25 ميليون گردشگر در سال 1950 به 960 ميليون گردشگر در سال 2009 افزايش يافت. بر اساس پيش¬بيني¬هاي رسمي سازمان جهاني گردشگري (UNWTO) تا سال 2020 تعداد گردشگر ورودي در سطح جهان به 5/1 ميليارد نفر خواهد رسيد. (سازمان جهاني گردشگري، 2006) از اين¬رو بسياري از کشورها به صورت فزاينده¬اي به اين حقيقت پي برده¬اند که براي بهبود وضعيت اقتصادي خود بايد ابتکار عمل به خرج دهند و درصدد يافتن راه¬هاي تاز¬ه¬اي برآيند. (لطفي، 1384: 60) آگاهي جوامع از اين که گردشگري منبع درآمدي ارزي بسيار مناسب و قابل ملاحظه¬اي در اختيار اقتصاد يک کشور قرارمي¬دهد، باعث شده که گردشگري مفهومي بسيار گسترده در ابعاد مختلف اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي پيدا کند و به عنوان يک صنعت تلقي شود. (طهماسبي پاشا و مجيدي، 1384: 38) بسياري از کشورها اين صنعت پويا را به عنوان منبع اصلي درآمد، اشتغال، رشد بخش خصوصي و توسعه ساختار زيربنايي مي دانند. اگر چه در مناطق مختلف، شرايط متفاوت است، گردشگري همواره عامل مهمي براي توسعه اقتصادي به حساب مي¬آيد. (ابراهيمي و خسرويان، 1384: 102)

يکي از مفاهيم نويني که در عرصه گردشگري در دو دهه اخير بسيار بدان اهميت داده شده، گردشگري مجازي است. آمار 66 درصدي گرايش کاربران اينترنتي به گردشگري الکترونيک، دليل مستندي است براي پرداختن به موضوعي که ضرورت انکارناپذير هزاره سوم بوده و براي پيشرفت و ارائه خدمات بهتر نيازمند تغييرات رفتاري اساسي است. امروزه گردشگري مجازي، يکي از بزرگترين بخش¬هاي اقتصادي در بسياري از کشورها بشمار مي¬رود. گردشگري و بالاخص گردشگري مجازي که فوايد بسياري دارد، براي شهرهاي شمالي ايران که وابستگي شديدي به درآمدهاي کشاورزي دارند، مي¬تواند به عنوان راهي براي رهايي از وابستگي به درآمد محصولات کشاورزي و خروج از اقتصاد تک¬محصولي باشد. (قرخلو و ديگران، 1388: 2) از طرف ديگر درصد عمده¬اي از گردشگري مجازي را گردشگري مجازي متکي بر طبيعت تشکيل مي¬دهد و بخش عمده¬اي از اين فعاليت در سطح جهان در حال حاضر در نواحي ساحلي متمرکز شده است. گردشگري مجازي ساحلي به عنوان يکي از زيرشاخه¬هاي گردشگري مجازي به شمار مي¬آيد که رشد سريعي دارد و مي تواند تأثير زيادي بر رشد و توسعه اقتصادي بگذارد.

مباني نظري گردشگري

    بنظر مي¬رسد در تعريف واژه گردشگري، نوعي گستردگي و ناساختاري وجود دارد. از نظر انجمن آماري سازمان ملل (1993) گردشگري شامل فعاليت¬هاي افراد از جمله مسافرت به مکان¬هائي خارج از محيط معمول زندگي و ماندن در آن جا براي کمتر از يک سال به منظور تفريح، تجارت و هدف¬هاي ديگر مي¬شود. گردشگري از سه ويژگي اصلي برخوردار است که عبارتند از: 1- ناملموس بودن خدمات؛ بدين معني که در بيشتر اوقات، قبل از خريد، مشتري قادر به ديدن، لمس کردن و يا آزمودن محصول گردشگري (اقامت، تور و...) نيست. 2- خدمت در محل خريد مصرف مي¬شود و قابل انتقال و جابه جايي نيست .3- مردم و محل خدمت بخشي از آن خدمتند. از اين¬رو گردشگري بسياري از بخش¬هاي جامعه را دربرمي¬گيرد. اين سه ويژگي نشان مي¬دهند مردمي که در محلي خاص زندگي و کار  مي¬کنند، فقط کالا و خدمات توليد نمي¬کنند، بلکه بسياري از آنها بخشي از کالا و خدمات توليدي هستند. (اعرابي و ايزدي،1387: 69) گردشگري فعاليتي چن منظوره است که در مکاني خارج از محيط عادي گردشگر انجام مي¬شود و هدف آن تفريح، تجارت و يا فعاليت هاي ديگر است. (W.T.O. 2005) از نظر اکثريت مردم عبارت گردشگري بر سفرهاي تفريحي دلالت مي¬کند و بيشتر به صورت مترادف تعطيلات به کار مي¬رود. همچنين در کتاب¬هاي لغت از گردشگري به عنوان مسافرت به منظور تفريح ياد مي¬کنند. برعکس، سازمان¬هاي گردشگري و مراکز ديگري که در پي توسعه، بازاريابي و هماهنگي گردشگري در کشورشان هستند، تلاش مي¬کنند ديدگاه وسيعتري در اين مورد داشته باشند؛ از نظر آنها گردشگري يعني مسافرت با اهداف مختلف به استثناي سفر به منظور کار، مهاجرت و فعاليت¬هاي محلي و منطقه اي.

گردشگري ساحلي

مفهوم گردشگري ساحلي طيف کاملي از گردشگري، فراغت و فعاليت¬هاي تفريحي است که در نواحي ساحلي و آب¬هاي نزديک آن روي مي¬دهد. بر اين اساس عرضه محصولات گردشگري ساحلي شامل اسکان، پذيرايي، صنعت محصولات غذايي، خانه¬هاي دوم و زيرساخت پشتيبان توسعه ساحلي (مثل خرده¬فروشي¬ها، اسکله و تأمين¬کنندگان فعاليت¬ها) مي¬شود. در واقع همان گونه که اداره ملي جو اقيانوس ايالات متحده اشاره مي¬کند، در ميان تمام فعاليت¬هايي که در نوار ساحلي و نزديکي سواحل اقيانوس صورت مي¬گيرد، هيچيک بيش از گردشگري و تفريح ساحلي از نظر حجم و تنوع در حال رشد نيست. ماهيت متغير اين بخش و حجم آن، لزوم توجه به برنامه¬ها، سياست¬ها و طرح¬هاي دولتي مربوط به گردشگري در سواحل را مورد تأکيد قرار دهد. در واقع تمام مسائل مربوط به سواحل به صورت مستقيم و غيرمستقيم برگردشگري و تفريح در سواحل تأثير مي¬گذارند. (عليقلي زاده، 1386: 56) با رشد فعلي گردشگري ساحلي، همه ساله به تعداد تفرجگاه¬هاي جديد در برخي از کشورهاي منطقه اضافه مي¬شود. اين صنعت که اصولاً بر مبناي استفاده از منابع طبيعي، همچون سواحل ماسه¬اي، درياي شفاف، محيط دوست داشتني و... پايه-گذاري شده، اخيراً تغيير شکل يافته است. هم¬اکنون طيف گسترده¬اي از تسهيلات جديد به منظور ارائه اقامتي آسوده و لذت¬بخش از فعاليت¬هاي تفريحي متنوع در نواحي ساحلي ايجاد شد¬ه¬اند. اين تسهيلات که با صرف سرمايه هنگفت توسط انسان¬ها بوجود آمده¬اند، کيفيت گردشگري منطقه در امتداد کرانه دريا را  افزايش  مي¬دهند. (پوروخشوري، 1380: 17)
توريسم ساحلي از قديمي¬ترين انواع گردشگري است. به¬طوري¬که سابقه برخي از تفرجگاه¬هاي ساحلي به قرن 19 باز مي-گردد. در ابتداي امر اين فضاها، مختص افرادي بود که تنها براي ديدار از سواحل دريا مراجعه مي¬کردند، اما در دهه¬هاي اخير بازار گردشگري ساحلي اغلب ترکيبات متنوعي از انواع اقامت و استفاده گردشگران - به ويژه در طول تابستان- تجربه کرده و با رقابتي فزاينده نيازمند سرمايه¬گذاري¬هاي عمده در زمينه زيرساخت¬ها و ايجاد تسهيلات و حفاظت منابع طبيعي اعم از دريا، سواحل، تالاب¬ها و ساير ميراث طبيعي است. در حقيقت زمان ارضاي گردشگر ساحلي، تنها با عواملي چون خورشيد، دريا و ماسه سپري شده و گردشگر مدرن امروزي در جستجوي فعاليت¬ها و تجربيات متفاوتي است. (ترکيبي از فعاليت¬هاي ورزشي، تفريحي، فرهنگي و ميراث طبيعي و...) از ميان تمامي فعاليت¬هايي که در مناطق ساحلي انجام مي¬گيرند، هيچکدام به گستردگي و تنوع توريسم و تفريحات ساحلي نيستند. به¬طوري¬که طبيعت پوياي اين بخش و وسعت تقاضا، اغلب طرح¬هاي مربوطه را در زمره طرح¬هاي ملي و منطقه¬اي قرار مي¬دهد و کل سواحل به صورت مستقيم و غيرمستقيم تحت تأثير آن قرار مي¬گيرند. آب پاک، سکونتگاه¬هاي ساحلي سالم و محيطي ايمن و لذت¬بخش، نيازهاي گردشگري ساحلي موفق است. به همين صورت آبزيان و منابع دريايي (ماهي¬ها، نرم-تنان، تپه¬هاي مرجاني و تالاب¬ها) نيز از اهميت برخوردارند. (انوري و نساج، 1386: 4)
  گردشگري ساحلي مستلزم مسافرت از يک محل اقامت و تمرکز بر محيط¬هاي دريايي است. (Orams, 1999: 8) در اين تعريف محيط دريايي از دو جهت مورد اشاره قرار مي¬گيرد: از نظر بيولوژيکي در برگيرنده مناطقي است که داراي ويژگي¬هاي دريايي (آب شور، جذر و مد) است و از نظر بيولوژيکي در برگيرنده نقطه تلاقي خشکي و آب به عنوان نواحي ساحلي است که مي¬توان آن را در چهارچوب شهرهاي ساحلي در شمار آورد.

امروزه اثرات گردشگري ساحلي به عنوان يکي از عوامل مهم در رشد اقتصادي نواحي ساحلي و جزاير بشمار مي¬رود. (رمضان-زاده و محمدي، 1387: 5) برخورداري از حجم زياد آب¬ و منابع موجود در آن اهميت سواحل را دو چندان مي کند

(Chawla, 2004: 127) .

تاريخچه و اهميت کاربرد فناوري اطلاعات در صنعت گردشگري
...

مفاهيم و کاربردهاي گردشگري الکترونيک
...
چالش¬هاي گردشگري الکترونيک در شهرهاي ساحلي شمال ايران
در فرايند تحقق گردشگري الکترونيک و بهره¬مندي از منافع آن، چالش¬هاي اساسي وجود دارد که بايد مورد توجه قرار گيرد و براي رفع آنها برنامه¬ريزي¬هاي مربوط صورت گيرد. اين چالش¬هاي اساسي عبارتند از:
?    فقدان سخت¬افزار و نرم افزارهاي رايانه¬اي: در راستاي توسعه گردشگري الکترونيک در مناطق شهري و روستائي و با توجه به شرايط اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي ايران به راحتي دريافت مي¬شود که فقدان بستر سازي زيرساخت¬هاي گردشگري الکترونيک (سخت افزار و نرم افزار) از مهمترين چالش¬هاي موجود در برابر توسعه و مراحل گسترش آن بشمار مي¬رود.
?    فقدان سواد اطلاعاتي در بين گردشگران و مردم شهرهاي ساحلي شمال ايران: آشکار است که در صورت وجود زيرساختار الکترونيک (شبکه¬هاي مخابراتي و کانال¬هاي ارتباطي)، لازم است تا کاربران و گردشگران بتوانند از آنها استفاده کنند و به همين دليل نياز به سواد اطلاعاتي و توانمندي گردشگران در استفاده از رايانه و اينترنت مطرح مي-شود.
?    فقدان زيرساختار الکترونيکي در شهرهاي ساحلي شمال ايران: در عين حال غير از موارد فوق مي¬توان به کمبود کانال-هاي مخابراتي،  مجاري انتقال و خطوط مخابراتي و زيرساخت¬هاي گردشگري در شبکه مخابراتي و ارتباطاتي ايران اشاره داشت که بدون فراهم¬سازي و تدارک آنها يا گسترش شبکه مخابراتي و الکترونيکي، نمي¬توان انتظار داشت تا فرايند توسعه گردشگري الکترونيک از رشد قابل قبولي برخوردار شود.

?    دسترسي به اينترنت و شکاف ديجيتالي:  طبق آمار تا پايان سال 2010 ميلادي بين 800 تا 100 ميليون نفر در سراسر جهان به اينترنت دسترسي داشته¬اند که از اين تعداد نزديک به 50 درصد آنها در ايالات متحده آمريکا و کانادا زندگي مي¬کردند، در حالي که سهم خاور ميانه و آفريقا بسيار کم برآورد شده است.
?    امنيت و حريم درگاه¬هاي اينترنتي وابسته به صنعت گردشگري در ايران: يکي از نگراني¬هاي اساسي که در مورد اينترنت و فضاي سايبر وجود دارد، حفظ و پاسداشت امنيت و حريم شخصي افراد (گردشگران، کاربران و تورها و سايت¬هاي خدمات¬دهنده گردشگري) است که بايد راهکارهايي مناسب جهت براي آنها، انتخاب و اجرا شود.
?    آموزش در توسعه گردشگري الکترونيک:  در توسعه گردشگري الکترونيک، آموزش از دو بعد اساسي مورد بررسي قرار مي¬گيرد: اول اطلاع رساني عمومي و آماده سازي مردم و شهروندان براي استفاده از خدمات شهر الکترونيک يا گردشگري مجازي، و ديگري تربيت و فراهم سازي نيروي انساني مورد نياز براي ايجاد، توسعه و اداره گردشگري الکترونيکي.
?    چالش¬هاي فرهنگي و اجتماعي:  اصلي¬ترين چالش گسترش فناوري اطلاعات، به¬ويژه در شهرهاي ساحلي شمال ايران، ايجاد مشکلات فرهنگي و چالش¬هاي اجتماعي است. هجوم گسترده فرهنگ¬هاي گوناگون و امکان دسترسي عامه به اطلاعات گسترده در درگاه¬هاي گوناگون موجود در اينترنت، برخي ناهنجاري¬ها را در روابط فرهنگي و اجتماعي مردم اين مناطق بوجود مي¬آورد. (همان منبع، 77-78)

توسعه گردشگري الکترونيک

فناوري اطلاعات توانسته است در سال¬هاي اخير در صنعت گردشگري تحولاتي را پديد آورد و مفهوم جديدي را تحت عنوان گردشگري الکترونيکي ابداع کند. به عبارت ديگر گردشگري الکترونيک نقطه عطفي بين گردشگري و فناوري اطلاعات است. طبق آمار در سال 2010 در آمريکا 40 درصد از افراد جامعه براي کسب اطلاعات از مقصد سفر از اينترنت استفاده و همچنين 70 درصد از اين افراد خدمات مسافرتي خود را به صورت الکترونيکي خريداري کرده اند. (Cardoso, 2007: 56) گردشگري الکترونيک نوعي فعاليت مبتني بر فناوري¬هاي نوين و در امتداد ساختار و روش¬هاي سنتي است.

با وجود مزايا و ويژگي¬هاي خاص گردشگري الکترونيک در مقايسه با گردشگري سنتي، به غير از برخي کشورهاي توسعه-يافته هنوز در سطح جهان بسياري از کشورها از آن بي¬بهره هستند و با کاربرد ناچيز و يا نامناسب از فناوري اطلاعات و ارتباطات، تنها به داشتن وب¬سايت¬هاي ابتدايي براي به تصوير کشيدن جاذبه¬هاي گردشگري خود، فروش الکترونيکي بليط و خدماتي از اين دسته بسنده کرده¬اند و ايران نيز از اين امر مستثني نيست. اگرچه اين کشور به جهت تنوع اقليمي و زيستي جزء 5 کشور برتر جهان است و از نظر تاريخي و فرهنگي بين 10 کشور برتر جهان قرار دارد (Chatterjee et al, 2009: 92) با اين حال آمارهاي سازمان جهاني گردشگري در سال 2010 حکايت از آن دارد که سهم ايران از درآمد گردشگران خارجي در سال 2009 کمتر از 5/1 ميليارد دلار بوده، در حالي که مقدار سرمايه خارج شده از کشور به دليل فرستادن جهانگردان ايراني فقط در همين سال  بيش از 6 ميليارد دلار بوده است. (UNWTO, 2006)

  گردشگري الکترونيک امکان خريد الکترونيکي از مراکز صنايع دستي و درنتيجه رونق تجارت الکترونيکي را به همراه دارد، به توليد و راه¬اندازي کارگاه¬هاي کوچک و بزرگ صنايع دستي و محلي کمک مي¬کند، همچنين هزينه¬هاي سفر براي گردشگران را کاهش مي¬دهد. اين نوع گردشگري ضمن اشتغال¬زايي، در زمينه هتلداري و اقامتگاه¬ها ¬و بهبود سرويس¬دهي و امکانات رفاهي مراکز تفريحي و گردشگري رقابت ايجاد مي¬کند. (UNWTO, 2006) کشورهاي کمتر توسعه يافته، به دليل عدم نياز به هزينه¬هاي احداث و توسعه مراکز گردشگري و سرويس¬هاي سفر مي¬توانند به خوبي از گردشگري الکترونيک بهره¬مند شوند. (Pease & Cooper, 2007: 28)

رشد اقتصادي

تاريخ اقتصاد به ما مي¬آموزد که رشد، فرآيندي آهسته و بطئي نيست، بلکه مقوله¬اي است که فرآيند بهره¬گيري از ابداع و اختراعات و گسترش فناور¬ي¬ها شتاب آن را در بستر زمان تغيير مي¬دهد. با بررسي شواهد آماري و تجربي کشورها ملاحظه مي¬شود که هر چند بسياري از کشورهاي در حال توسعه در مسير رشد اقتصادي حرکت مي¬کنند، نرخ رشد اقتصادي و پايداري آن به عنوان عامل توسعة اقتصادي مطرح مي¬شود، و تفاوت آشکار بين کشورهاي در حال توسعه و عقب¬مانده به حساب مي آيد. "رشد اقتصادي"، مفهومي کمّي است و به تعبير ساده عبارت است از افزايش توليد (کشور) در يک سال خاص در مقايسه با مقدار آن در سال پايه. در سطح کلان، افزايش توليد ناخالص ملي (GNP)  يا توليد ناخالص داخلي (GDP) در سال مورد نياز به نسبت مقدار آن در يک سال پايه، رشد اقتصادي محسوب مي‌شود. منابع مختلف رشد اقتصادي عبارتند از ‌افزايش بکارگيري نهاده‌ها (افزايش سرمايه يا نيروي کار)، افزايش کارايي اقتصاد (افزايش بهره‌وري عوامل توليد) و بکارگيري ظرفيت‌هاي احتمالي خالي در اقتصاد. نخستين دليل توسعه صنعت گردشگري در اغلب کشورها، بهره¬برداري از منافع اقتصادي آن است؛ اگر چه دلايل ديگري نيز در اين مورد ارائه مي¬شود. (رنجبريان و زاهدي، 1379: 158-159)

رابطه گردشگري الکترونيک و رشد اقتصادي

گردشگري الکترونيک عبارت است از فن تلفيق متدهاي کسب و کار الکترونيکي و فناوري اطلاعات در شيوه¬ها و ابزارهاي تدارک و ارائه و پشتيباني خدمات گردشگري براي ارائه خدمات مورد نياز گردشگران با کيفيتي بالاتر و هزينه¬اي کمتر. از طرف ديگر، رشد اقتصادي معمولاٌ به منزله افزايش در ظرفيت¬هاي توليدي هر کشور يا افزايش پايدار در توليد ناخالص داخلي (GDP) سرانه در طول زمان تعريف مي¬شود.

سؤالي که در اينجا مطرح مي¬شود، اين است که آيا تجارت الکترونيک مي¬تواند به رشد اقتصادي کمک کند؟ روشن است که پيشرفت¬هاي سريع فناوري¬هاي اطلاعاتي و ارتباطي به همراه رشد سريع گسترش آنها و تأثير آن بر گردشگري و ايجاد مفهوم گردشگري الکترونيک، به کاهش هزينه¬ها و رفع موانع استفاده از امکانات منجر شده است. همه اين عوامل از طريق کاهش هزينه-ها و قيمت¬ها باعث افزايش رشد اقتصادي مي¬شود. همچنين استفاده از فناوري¬هاي اطلاعاتي و ارتباطي در صنعت گردشگري اين امکان را به گردشگران مي¬دهد که فعاليت¬هاي گردشگري خود را در هر زمان و هر مکاني که کامپيوترهاي شخصي با اتصال به اينترنت موجود باشد، به انجام برسانند. همه آنچه گفته شد به ترسيم اين چشم انداز مي¬انجامد که گردشگري الکترونيک (ET) به ارتقاء کارايي اقتصادي و افزايش رشد اقتصادي بلندمدت منجر مي¬شود.

در دو دهه اخير رشد معناداري در فناوري اطلاعات و ارتباطات ملاحظه مي¬شود. گسترش بهره¬گيري از اين فناوري¬ها به رشد سريع «گردشگري الکترونيک» به منزله فعاليتي اقتصادي منجر شده است. استفاده فزاينده مؤسسات گردشگري از ICT توان بالقوه¬اي را براي ارتقاء معنادار بهره¬وري از طريق تسهيل تبادل اطلاعات فراهم مي¬آورد، به علاوه گردشگري الکترونيک يکي از مهمترين موانع يعني فواصل جغرافيايي را حذف مي¬کند.  به نظر " اوه " (2005)، صنعت گردشگري مي¬تواند تأثير مهمي بر افزايش اشتغال، درآمدهاي مرتبط با مکان¬هاي اقامتي، امور تفريحي و نيز درآمدهاي دولتي کشورها داشته باشد. از اين رو، گردشگري به دو صورت مستقيم و غير مستقيم بر رشد اقتصادي تأثير مي¬گذارد.

اثر مستقيم

هر چه تعداد ورود گردشگران به يک شهر افزايش يابد، درآمد حاصل از آن نيز افزايش مي¬يابد. از آنجائي¬که گردشگري يکي از صنايع خدماتي است، درآمد حاصل از آن صنعت بخشي از توليد ناخالص داخلي کشور ميزبان محسوب شده و مستقيماً بر رشد اقتصادي آن کشور تأثير مي¬گذارد. از اين رو صنعت گردشگري و بالاخص گردشگري الکترونيک که در دو دهه اخير رشد فزاينده¬اي داشته است، مي¬تواند راهکار مناسبي براي کسب درآمدهاي ارزي سرشار براي شهرها و در نتيجه رشد اقتصادي بالاتر باشد.

به عنوان نمونه در سال 1999 گردشگري بين المللي حدود هشت درصد از کل درآمدهاي جهان و 37 درصد از صادرات بخش خدمات را به خود اختصاص داده است. (Rahbari, 2005: 6) همچنين بر اساس پيش¬بيني¬هاي رسمي سازمان جهاني گردشگري، درآمد حاصل از گردشگري در سطح جهان تا سال 2020 به ارزش تقريبي دو تريليون دلار در هر سال خواهد رسيد. (ياوري و ديگران، 1389: 222)

اثر غير مستقيم

گردشگري به صورت غير مستقيم نيز بر رشد اقتصادي تأثير مي¬گذارد و نشان¬دهنده اثر پويايي بر کل اقتصاد به شکل اثرات سرريز و يا ديگر آثار خارجي است. (Marin, 1992: 678) به اين صورت که اگر گردشگري به دليل تعامل زياد با ديگر فعاليت-هاي اقتصادي، دچار رونق شود، آن دسته از فعاليت¬هايي که به آن کالا يا خدمت مي¬دهند و يا محصول آن را مصرف مي¬کنند، همراه با آن حرکت خواهند کرد. يعني گردشگري مي¬تواند به عنوان موتوري براي رشد اقتصادي عمل کندو ساير فعاليت¬ها را نيز به دنبال خود رو به جلو هدايت کند.
از سوي ديگر، رشد اقتصادي نيز بر توسعه گردشگري مؤثر است. رشد اقتصادي، با توسعه تسهيلات و زيربناهاي گردشگري از جمله توسعه حمل و نقل و راه¬ها، گسترش پول الکترونيک، توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات (ICT)، توسعه مکان¬هاي اقامتي، رستوران¬ها و هتل¬ها، توسعه بهداشت عمومي و همچنين توسعه تسهيلات تفريحي و امور رفاهي، موجب توسعه صنعت گردشگري مي¬شود. (ياوري و ديگران، 1389: 222)

مدل مفهومي
با توجه به مطالبي که تاکنون در اين مقاله به آنها اشاره شد و با توجه به ادبيات موجود در اين زمينه رابطه بين گردشگري الکترونيک و رشد اقتصادي در شهرهاي شمالي ايران به صورت مدل مفهومي نوآورانه ارائه مي¬شود تا بتوان به سادگي رابطه اين دو متغير (گردشگري الکترونيک و رشد اقتصادي) را نشان داد و براي ارائه راهکارهاي مناسب از آن استفاده کرد.

ارائه راهکار

نگاهي سريع به آنچه گفته شد، نمايان مي¬سازد که گردشگري الکترونيک و همچنين گردشگري ساحلي به عنوان يک صنعت پول¬ساز و زيربنائي در اقتصاد امروز جايگاه بسيار با اهميتي دارد، حوزه¬ها و کارکردهاي مختلفي را پوشش مي¬دهد و توسعه مناسب آن مي¬تواند زمينه گسترش روابط فرهنگي و توسعه اقتصادي کشورها را فراهم سازد و لازمه اين مسئله تعامل صحيح بخش دولتي و خصوصي است. (حسني، 1388: 4)

به اين ترتيب براي ارتقاء صنعت گردشگري الکترونيکي ايران زمين، بالاخص شهرهاي ساحلي شمال ايران بايد به گردشگري مجازي توجه زيادي شود. توسعه پايدار، ارتقاء درآمد ملي و افزايش حداکثري دانش جهاني از توانمندي و پتانسيل فرهنگي، علمي و بومي ايران، با گردشگري به بهترين شکل ممکن امکان¬پذير خواهد بود.

پيشنهادهايي که در اينجا براي توسعه گردشگري مجازي در شهرهاي ساحلي شمال کشور مي¬توان ارائه کرد به شرح زير است:

?    ايجاد طرح جامع "فناوري اطلاعات" در گردشگري ايران، بالاخص گردشگري ساحلي
?    ايجاد نهادي تحت عنوان مرکز گردشگري مجازي در سازمان ايرانگردي ايران
?    بازبيني، اصلاح و مديريت سايت¬هاي اطلاع¬رساني مراکز گردشگري ساحلي در اينترنت
?    دخالت دادن گردشگري مجازي و گردشگري ساحلي در چشم انداز گسترش صنعت گردشگري در ايران
?    ايجاد و تدوين دوره¬هاي آموزش الکترونيکي توسعه گردشگري در مراکز دانشگاهي کشور بالاخص مراکز دانشگاهي شمال ايران
?    توجه به اطلاع¬رساني گسترده پتانسيل¬هاي گردشگري شهرهاي ساحلي شمال ايران در رسانه¬هاي ايران و جهان
?    اختصاص بودجه¬اي خاص از صندوق ذخيره ارزي کشور براي گسترش گردشگري ساحلي
?    جذب سرمايه¬گذاران داخلي و خارجي براي سرمايه¬گذاري در شهرهاي ساحلي شمال ايران
?    بهبود زيرساخت¬هاي حمل و نقل در شهرهاي ساحلي شمال ايران جهت رفاه حال گردشگران
?    ايجاد کارت¬هاي الکترونيکي اعتباري براي استفاده از مراکز گردشگري شهرهاي ساحلي شمال ايران
?    توجه بيشتر به آثار تاريخي و فرهنگي اين مناطق و تلاش براي ساماندهي و مديريت  آن

نتيجه¬گيري

گردشگري الکترونيک، واقعيتي غير قابل انکار است. وقتي ما به شهروند الکترونيک، دولت الکترونيک، تجارت الکترونيک، بانکداري الکترونيک و آموزش الکترونيک در قالب جامعه اطلاعاتي معتقديم، بايد زمينه¬هاي گردشگري الکترونيک را نيز فراهم کنيم. گردشگري الکترونيک تنها شامل تورهاي مجازي نمي¬شود، بلکه ابزاري است که توسط آن، يک گردشگر بتواند در کمترين زمان، با حداقل امکانات و با کمترين هزينه و دانش، ظرفيت¬هاي گردشگري يک کشور را شناسايي و با يک برنامه هدفمند و طرح هدايت¬گر،  از سوي دولت و آژانس¬ها و مراکز مربوطه، به مکاني خاص مسافرت کند.

امروزه توسعه گردشگري در تمامي عرصه¬ها، چه در سطح ملي و منطقه¬اي و چه در سطح بين¬المللي مورد توجه برنامه¬¬ريزان دولتي و شرکت¬هاي خصوصي قرار دارد. در کشورهايي مانند ايران، درآمدهاي نفتي، يک نوع رانت اقتصادي تلقي مي¬شود که فاقد هرگونه اثرات القايي مستقيم از لحاظ افزايش سطح توليد در اقتصاد است؛ در حالي که صنعت گردشگري به صورت زنجيروار با بعضي از فعاليت¬هاي اقتصادي، وابستگي دوجانبه دارد و رونق آن، از لحاظ افزايش درآمد در اقتصاد کشور ميزبان تأثير بسزايي دارد. در نتيجه توسعه گردشگري مخصوصاً گردشگري الکترونيک که داراي مزاياي بسياري است،  اقتصاد کشور را از حالت تک-محصولي خارج مي¬کند و رشد اقتصادي را به علت ثبات در درآمدهاي ناشي از جذب گردشگر براي کشور به همراه خواهد داشت.

مولف: مجتبي قلندر (کارشناس ارشد مديريت دولتي- مالي Mojtaba.ghalandar20@gmail.com)
موضوع: مديريت گردشگري
سال انتشار(ميلادي): 2008
وضعيت: تمام متن
منبع: پايگاه متخصصان جوان صنعت نفت
تهيه و تنظيم: پايگاه مقالات علمي مديريت  www.SYSTEM.parsiblog.com 


منابع
•    ابراهيمي، عليرضا و خسرويان، محمدرضا (1384) "عوامل مؤثر بر رشد و توسعه صنعت توريسم در استان مازندران". مجموعه مقالات اولين همايش سراسري نقش صنعت گردشگري در توسعه استان مازندران. صفحه 102.
•    اعرابي، سيد محمد و ايزدي، داوود (1378) مديريت جهانگردي: مباني، راهبردها و آثار. تهران. دفتر پژوهش هاي فرهنگي.
•    انوري، آريا و نساج، مينا (1386) "بررسي و تبيين نقش صنعت گردشگري در توسعه فضاي شهري". همايش منطقه اي جغرافيا و گردشگري توسعه پايدار. صفحه 4.
•    بمانيان، محمدرضا، پور جعفر، محمدرضا و محمودي نژاد، هادي (1387) "ارائه مدل پيشنهادي جهت پياده سازي گردشگري الکترونيک در طرحهاي توسعه گردشگري روستائي". فصلنامه مديريت شهري. شماره 23. صفحه 73- 78.
•    پوروخشوري، سيده زهرا (1380) "راهکارهاي توسعه بهينه زيست محيطي در گردشگري ساحلي". انتشارات سازمان حفاظت محيط زيست. تهران. صفحه 17.
•    حسني، فرنود. گردشگري الکترونيک، کارکردها و چالش ها. 1388. صفحه 2-4. http://daneshnameh.roshd.ir.
•    رمضانزاده، مهدي و محمدي، آتوسا (1387) "گردشگري ترکيبي پايدار، پتانسيلي نهفته براي توسعه جزاير خليج فارس (مورد: قشم)". اولين سمينار بين المللي خليج فارس، بنياد ايران شناسي. صفحه 5.
•    رنجبريان، بهرام و زاهدي، محمد (1379) شناخت گردشگري. تهران: نشر چهارباغ.
•    طهماسبي پاشا، جمعلي و مجيدي، روفيا (1384) "چشم انداز گردشگري سواحل جنوبي درياي خزر و آثار آن بر توسعه شهرها و روستاهاي منطقه (مطالعه موردي: شهرستان تنکابن)". مجموعه مقالات اولين همايش سراسري نقش صنعت گردشگري در توسعه استان مازندران. صفحه 38.
•    عليقلي زاده، ناصر (1386) "توسعه گردشگري روستائي با رويکرد پايداري". پايان نامه دکترا دانشکده جغرافيا. دانشگاه تهران . صفحه 56.
•    قرخلو، مهدي، رمضان زاده، مهدي و گلين شريف ديني، جواد (1388) "اثرات زيست محيطي گردشگري بر سواحل شهر رامسر". فصلنامه پژوهشي جغرافياي انساني. سال اول. شماره سوم. صفحه 2.
 
•    لطفي، صديقه (1384) "نگرش سيستمي لازمه پايداري گردشگري در مازندران". مجموعه مقالات اولين همايش سراسري نقش صنعت گردشگري در توسعه استان مازندران. صفحه 60.
•    ياوري، کاظم، رضا قلي زاده، مهديه، آقائي، مجيد و مصطفوي، سيد محمد حسن (1389) "تأثير مخارج توريسم بر رشد اقتصادي کشورهاي عضو سازمان کنفرانس اسلامي". مجله تحقيقات اقتصادي. شماره 91. صفحه 222.

•    Cardoso, Jorge (2007) "A Framework for Assessing Strategies and Technologies For Dynamic Packaging in E-tourism", Information Technologies and Tourism Journal. Vol.9.  pp.56.
•    A. Chatterjee, A.Tiwari, MohanT Misra, S.G.Dhande (2009) "Designing Handicrafts using Information Communication Technology", Indian Journal of Export. Vol.12. pp. 92.
•    Chawla, romila )2004( "Coastal tourism and development". Sonali. New Dehli. Vol.2. pp.127.
•    Marin, D (1992) "Is the export-led hypothesis valid for industrialized countries? Review of Economics and Statistics". No.74. pp.678–688.
•    Orams, Mark )1999( "Marine Tourism Londan". Journal of E-tourism. Vol 6. pp. 8.
•    Pease, W, Rowe, M and Cooper, M (2007) "Information and Communication Technologies in Support Of the Tourism Industry". Idea Group publishing. ISBN: 9781599041599. pp.28.
•    Rahbari, Mehdi, (2005) "Tourism & Sustainable Development, Symposium on the Role of Tourism in Development of Mazandaran Province". Resanesh Publications. No.8. pp. 6.
•    The United Nations World Tourism Organization (UNWTO) Sixty years of an organization serving world tourism (1946- 2006). www.unwto.org. 2006.
•    World Tourism Organization; )2005(, Tourism Highlights 2006 editions.

کدخبر: PITS6181 - تاريخ انتشار: 27 مهر 1391، 22:21
775
برگزيده اخبار حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات
85 میلیارد دانلود از فروشگاه اپل
8 قابلیت اندروید 5 آب‌نبات چوبی که در iOS 8 پیدا نمی‌کنید!
صعود مایکروسافت سقوط آمازون
آغاز تولید چیپ‌های یو اس بی تایپ سی
درآمد 5.5 میلیون دلاری رقیب تازه وارد فیس‌بوک
سرمایه‌گذاری ده میلیون دلاری توییتر در MIT
ساخت سیستم هشدار دهنده حریق در باتری
فیس‌بوک علاقه‌ای به دکمه Dislike ندارد، ولی چرا؟
سرمایه‌گذاری نیم میلیارد دلاری گوگل برای واقعیت مجازی
اپل رکورددار فروش گران‌ترین رایانه دنیا شد
پویاسازان نماینده رسمی ایرنیک  دامین  دامنه  ثبت دامین  ثبت دامنه  دامین پویاسازان  دامنه پویاسازان  هاست  هاستینگ  میزبانی وب  وب هاستینگ  هاست پویاسازان  هاستینگ پویاسازان  وب هاست پویاسازان  میزبانی وب پویاسازان  پویاسازان فناوری اطلاعات  ثبت آنلاین دامین

برچسب ها - Cloud Tags
ارائه هاستینگ ارزان   راه اندازی دامین   ارائه میزبانی رایگان   خرید هاستینگ پلسک   خرید دومین آی آر   سی ام اس وردپرس   پنل ایمیل   خرید دامین آی آر   راه اندازی هاست ویندوز   خرید میزبانی وب cpanel   انتقال هاست   فروش هاست ویندوز ۲۰۰8   ترنسفر هاست ویندوز ۲۰۰۳   بهترین هاست ویندوز ۲۰۰۳   ارزانترین هاست ایمیل   مدیریت هاستینگ cpanel   راه اندازی پارک دامین   خرید میزبانی ویندوز ملی   پنل میزبانی وب cpanel   ارائه دامین   ارائه هاستینگ لینوکس   ترانسفر سایت   ارائه میزبانی وب cpanel   ارائه هاست ویندوز ملی   فروش هاست لینوکس   ثبت هاست ایمیل   ترنسفر هاستینگ ویندوز ملی   راه اندازی سایت   انتقال دامنه رایگان   ارائه دومین ir   ایمیل مدیریت   پنل دامین   فروش هاستینگ ملی   ری دایرکت دامین   فروش هاستینگ ویندوز ملی